Sonja Scholten

Sonja Scholten | Stedelijke identiteit | Grensregio | Ruhrgebied | http://www.citydna.nl/ | https://ruhrmetropoolblog.com | @SonjaCityDNA | @RuhrfrauNL

De Waagschaal en het tijdelijke landschap van Noorderhaven

FullSizeRender-111

Regelmatig maak ik een wandeling door het nieuwste stukje Zutphen dat tussen de achterzijde van het station en de IJssel verschijnt. Vanuit dit rafelige deel van de stad heb je een onbelemmerd uitzicht op de oude ijzeren spoorbrug en het weidse IJssellandschap. Het geluid van remmende en piepende treinen, het zachte witte licht van de IJssel, het lege landschap rondom de opnieuw uitgegraven Noorderhaven, het stoere Koelhuis met stadsstrand. Een tijdelijk landschap dat steeds verandert door grondverzet, waar heuvels en kleine meertjes ontstaan en weer verdwijnen. Het is verbazingwekkend hoe snel het onkruid de omgewoelde bodem steeds weer opnieuw bedekt met een laagje groen. 

Dit gebied heeft al zoveel gezichten gekend. Ooit was het onderdeel van het bolwerk rondom Zutphen, daarna lag er een park, toen werd het een industriegebied compleet met haven en arbeiderswijkjes. De haven is lang geleden gedempt, de industrie sloot iets minder lang geleden de deuren en wat restte werd een spoorzone met veel leegstand en mogelijkheden tot gratis parkeren. Het gebied is platgegaan om plaats te maken voor met name woningbouw. Een paar monumentale industriële gebouwen zijn behouden en een klein deel van een voormalig arbeiderswijkje staat vooralsnog overeind.

Het deel van het terrein dat het dichtst bij het water ligt lijkt nog erg leeg. Maar niet meer voor lang. De plezierhaven is uitgegraven en aangelegd en een fietsroute, aangehaakt op het landelijke fietsknooppuntennet doorkruist het landschap. Aan de kopse zijde van de nieuwe haven is een fors appartementencomplex in aanbouw, alle units zijn reeds verkocht.

Een paar maanden geleden verscheen in dit landschap in wording plotsklaps het kunstwerk ‘de Waagschaal’ van Bouke Groen. Een gele ranke doorzichtige kolom, geplaatst op een beweegbaar plateau. De kolom vult zich met IJsselwater zodra je op het plateau gaat staan. Het witte rivierlicht doet de kolom fantastisch stralen en als de zon ondergaat verschijnt de schaduw van de kolom uitvergroot op de kade in zacht geel. Ik was direct in de ban van dit kwetsbare kunstwerk. Voor mij een reden temeer om vaak naar dit nieuwe stukje Zutphen te gaan.

Bijna tegelijkertijd verscheen op de kop van de haven ook een bordje met de tekst: Nog even geduld a.u.b. Vanaf 1 juli 2017 wordt de haven in gebruik genomen. Ik voelde een steek van teleurstelling toen ik het las. Dat was het dan, binnenkort zou dit gebied het domein zijn van hordes pleziermakende vaargasten. Maar ik besloot niet ondankbaar te zijn. Per slot van rekening had ik al een tijdje kunnen genieten van dit verstilde tussenlandschap.

Het is inmiddels midden september en ik heb het gebied al weer een aantal keren bezocht. Het bordje bij de haven is een tijdje geleden weggehaald en het gebied lijkt nog net zo onaangeroerd als enkele maanden geleden. Natuurlijk had ik kunnen googelen wat de reden van uitstel van de in gebruikneming van de haven is geweest, maar eigenlijk hoef ik dat helemaal niet te weten. Ik wil onbelast genieten van deze status quo voor zolang het duurt.

De huidige stilte van dit gebied lijkt wel averechts te werken voor het behoud van de Waagschaal. Al een paar keer hebben vandalen het werk te grazen genomen. Dit weekend was het weer raak en op social media circuleerden verontwaardigde berichten. Vanmorgen ben ik er even wezen kijken. Er zit een groot gat in de kolom, wat een stelletje hufters denk ik en ik voel me heel boos worden. Naast het gat is een stevig bruin papier geplakt waarop staat geschreven dat het kunstwerk kapot is en morgen wordt gerepareerd. De eenvoud van de tekst emotioneert. Dit is geschreven door iemand die er voor wil zorgen dat dit beeld snel wordt hersteld.

Hopelijk komt het goed, is er nog een pot met geld en kan het kunstwerk daadwerkelijk worden gerepareerd. Tegelijkertijd vraag ik me af hoe lang dit mooie maar kwetsbare kunstwerk nog voor dit gebied kan worden behouden. De Waagschaal is immers geplaatst in het kader van de IJsselbiënnale, een tijdelijke kunstexpositie langs de oevers van de IJssel. Stiekem hoop ik dat de gemeente Zutphen al heeft besloten de Waagschaal als permanente kunst voor de stad te adopteren. En bijna zou ik willen dat de geplande hoogbouw rondom de nieuwe haven er reeds zou staan. Een paar honderd extra waakzame ogen hadden het hufterig gedrag behoorlijk kunnen afremmen en de verenigde eigenaren hadden wellicht al besloten de Waagschaal voor ‘hun stukje IJsseloever’ te willen behouden.

Planologenogen
Cortenoevers Kalachakra

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
zondag 16 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO