Sofia Opfer

Parochiale ruimtes in Groningen

Parochiale ruimtes in Groningen

Op vrijdag 24 juni vond de jaarlijkse GSRO excursie plaats. De GSRO-ers reden naar Groningen en bezochten de Vinexwijk Meerstad, het Open Lab in het Ebbingekwartier en de oude binnenstad. Tijdens de presentatie van Open Lab viel de term ‘parochiale ruimte’. In retroperspectief was dat de rode draad van de excursie.

De parochiale ruimte is niet openbaar, maar ook niet privé. Het behoort een bepaalde groep toe; een parochie, een subcultuur, of een buurt. Het is een intermediair tussen het privédomein en de buitenwereld. Je kunt er verpozen, recreëren en mensen ontmoeten, waarschijnlijk gelijkgestemden. Het is een veilige plek, maar ook een onduidelijke: Wie hoort er bij en wie niet? Wat mag je er doen, wat niet? Wie is er verantwoordelijk?

Tijdens de presentatie in het drijvende infocentrum van Meerstad dobbert er een motorbootje langs het raam. Er zitten twee mannen in. Ze hebben net een snoek gevangen en werken het sterke beest het bootje in. De ene houdt hem vast, zodat de ander hem kan opmeten. De ander maakt een foto en de ene laat de vis weer vrij. Hij wast zijn handen in het meer en de mannen geven elkaar een high-five. Ze varen verder.

In Meerstad bestaat de parochiale ruimte uit water. In deze Vinexwijk in aanbouw worden de woningen om een groot meer heen gebouwd. Veel bewoners hebben een bootje voor de deur. Het water trekt mensen aan met een overeenkomstige interesse en werkt daardoor als een soort natuurlijke ballotage. Het meer is een verbindend element, maar tegelijkertijd een buffer. Het water creëert een afstand tussen buren. Rust en ruimte zijn gegarandeerd. Momenteel woedt de discussies of speedbootjes toegestaan moeten worden, of niet.

Het terrein van de voormalige gasfabriek in Groningen wordt herontwikkeld tot een stedelijke wijk. De bebouwingsdichtheid is hoog, zodat bewoners weinig privé buitenruimte hebben. Parochiale ruimtes moeten dit gemis compenseren. De binnentuinen, ontworpen door Bureau B+B, hebben een strakke vormgeving, die meer onderhoud vraagt dan het krijgt. De GSRO-ers mopperen op het onkruid en de onduidelijke grenzen tussen openbaar en privé. Een man in een rolstoel rijdt zijn woning uit om de ongebruikelijke drukte in zijn binnentuin te bekijken. Er staat een pergola om zijn stoepje heen als afbakening. Verderop heeft een bewoner geraniums geplant in het parochiale gazon. Het lijkt er op dat de behoefte aan privéruimte hier toch iets groter is dan voorzien.

In de oude binnenstad van Groningen zitten talloze stille, doorleefde hofjes verstopt. Het zijn populaire bezienswaardigheden voor dagjesmensen en toeristen. Op weg naar het restaurant bezoeken de GSRO-ers er ook een paar. Het historische hofje is een archetypische parochiale ruimte. Meestal horen ze ook letterlijk bij een kerk. Bewoners zitten op bankjes voor hun deur, omringd door bloempotten. Ze laten het bezoek gelaten over zich heen komen; ze zijn het gewend. Moeten we de bewoners groeten, of beleefd negeren? Bij het verlaten van het hofje staat de volgende groep al weer voor de poort. Het gebrek aan privacy is de prijs die bewoners betalen om in dit betoverende decor te mogen wonen.

Met de participatiemaatschappij en nieuwe woonvormen voor ouderen blijft de parochiale ruimte een actuele, maar ingewikkelde opgave. Overheid en instituties trekken zich terug en gelijkgestemden zoeken elkaar op. Maar hoe gaan we om met de diepgewortelde behoefte aan privacy en territoriumdrift? Hoe voorkomen we uitsluiting en segregatie? Als we antwoorden vinden op deze vragen, zouden er hele interessante nieuwe vormen van parochiale ruimte kunnen ontstaan.

Doetinchem; het IKEA van de stedenbouw
Voetbal bepaalt grenzen en identiteit regio Oost

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 19 juni 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO