Sonja Scholten

Sonja Scholten | Stedelijke identiteit | Grensregio | Ruhrgebied | http://www.citydna.nl/ | https://ruhrmetropoolblog.com | @SonjaCityDNA | @RuhrfrauNL

Geen kolen maar kunst

IMG_2862

Dit jaar sluiten de twee allerlaatste mijnen in het Ruhrgebied en bij onze oosterburen wordt dat uitgebreid gevierd met de expositie Kunst & Kohle. Maar liefst 13 steden en 17 musea doen mee. 250 jaar lang heeft het zwarte goud het Ruhrgebied bepaald. Een oneindig groot gangenstelsel onder de grond, een kluwen van steden en wegen erboven. Zwart, wapperend wasgoed aan de lijnen en zwaar dampende schoorstenen, die tot in Arnhem te ruiken waren als de wind verkeerd stond.

Een negatief imago sleep je nog lang achter je aan en ook het Ruhrgebied kampt daarmee. De meeste Nederlanders rijden er nog steeds liever snel doorheen dan dat ze er voor een dagtochtje of weekendje naar toe gaan. Maar, als je een kunstliefhebber bent zou je eigenlijk beter moeten weten. Het Ruhrgebied is een goudmijn voor liefhebbers van moderne en hedendaagse kunst. Misschien zijn de Nederlandse kranten er ook wel debet aan dat zo weinig mensen dit weten. In de kunstbijlagen wordt nauwelijks aandacht aan exposities in het Ruhrgebied besteed. Ik kan me daar wel eens aan ergeren. Trouwens, de kunstrecensenten schrijven ook relatief weinig over exposities in Noord en Oost Nederland, het is de Randstad voor en na. Hoe kan ik dan verwachten dat ze wel over kunst in het Ruhrgebied schrijven?

Maar terug naar Kunst & Kohle. Ik moet toegeven dat Duitse musea zelf ook wel slecht zijn in het promoten van hun exposities. Lappen en lappen tekst en hier en daar een klein fotootje, daar moet je het vaak mee doen. Het promotiemateriaal van ‘Kunst und Kohle’ laat je kunsthart op voorhand dan ook niet al te snel kloppen: alle deelnemende musea hebben een foto aangeleverd, meestal met iets van steenkolen erop, en het promotiemateriaal is ook nog eens allemaal in zwart-wit uitgevoerd. Toen de expositie zo twee maanden voor de start online werd geplaatst en de begeleidende brochure in de musea kwam te liggen, schrok ik. Voor een paar kunstzinnig gedrapeerde steenkolen ga je hooguit één museum bezoeken, maar dan is het ook wel klaar. En zelfs ik, die de musea in het Ruhrgebied goed kent, begon te twijfelen. Wil ik die expositie wel zien?

 

Inmiddels ben ik er al een paar keer op uitgetrokken en heb ik ongeveer de helft van de deelnemende musea bezocht. En het smaakt nog steeds naar meer. Zo werd ik gegrepen door het nieuwste werk van Ibrahim Mahama, een van de toppers van de Dokumenta 2017. In het stadspark van Herne heeft hij een omvangrijk waterkasteel met jute zakken ingepakt. Het heeft tegelijkertijd ook iets surrealistisch, want ondertussen gaat het dagelijkse leven in het park gewoon zijn gang. In Duisburg stond ik me te vergapen aan het meest recente werk van Amself Kiefer, een fikse installatie, Klingsors Garten, waarin een tuin vol wuivende stalen zwart wit gepoederde bloemen bijna tot aan het plafond reiken en letterlijk uit steenkolen lijken te groeien. In Mülheim an der Ruhr heb ik me laten verrassen door de kamerhoge blauw en groene lichtinstallaties van de Duitse Helga Griffiths. Sprookjesachtig mooi. Ik bleef er langer dan verwacht rondhangen en overweeg zelfs een tweede bezoek.

Inmiddels is een nieuwe brochure van de expositie in omloop en die weet het verhaal al heel wat aantrekkelijker te brengen. Kunst & Kohle brengt je overigens nog veel meer dan alleen een flinke dosis kunst. Omdat zoveel steden deelnemen, ga je automatisch toeren door het gebied. Als je het een beetje goed plant kun je zo’n 3 a 4 plekken op een dag bezoeken. In het Ruhrgebied liggen de musea doorgaans niet in door van toeristen vergeven zones en een tocht langs de 17 musea biedt tegelijkertijd een goede kijk op de fascinerende stedelijke wereld van het Ruhrgebied. Van het in brutalistische stijl gebouwde stadscentrum in Marl, de voormalige binnenhaven in Duisburg, de streetart in Dortmund tot de lommerrijke statige oude huizen in Bochum. Je krijgt het er allemaal bij. Voor de afstand hoef je het niet te laten: vanaf de grens bij Arnhem ben je met een uur rijden midden in het Ruhrgebied.

Kunst & Kohle is nog te bezoeken tot en met 16 september 2018 in Duisburg, Dortmund, Essen, Mülheim an der Ruhr, Herne, Bochum, Bottrop, Recklinghausen, Unna, Witten, Oberhausen, Marl en Gelsenkirchen.

'Die Liebe krepiert an der Geographie'
Pop up zonder franje

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
woensdag 24 juli 2019

Excursies

Het Ruhrgebied (inschrijving gesloten 27/5/2019)

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019 (Het maximale aantal deelnemers is bereikt 27/05/2019)
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO