Planologenogen

FullSizeRender

Onderweg naar Vlissingen. Het is even na achten als de trein Nijmegen binnen stommelt. De Waal glinstert onder ons, de rondvaartboten bedekt met een laagje bladgoud. De lage ochtendzon zorgt voor een prachtig afgetekende skyline. De Sint-Stevenskerk trots in het midden, de bomen in het hoog gelegen Valkhof meer naar links, op de achtergrond.

Met m'n telefoon maak ik een foto en stuur die naar m'n zoontje. "Rara, waar ben ik nu?" Even later het antwoord: "In de trein." Ik gniffel om die slim gevonden uitweg, maar hou m'n poot stijf. "Rara, waar is de trein nu?" Met frisse tegenzin gokt ie maar eens op Arnhem, uiteindelijk komt Nijmegen in 'm op. Hij houdt niet van die raadseltjes. Misschien is het z'n leeftijd, maar ik merk dat het 'm niet echt interesseert. Als ik in Dieren op het station vraag in welke richting Arnhem ligt, wijst ie gerust richting Zutphen. Het blijft niet plakken.

Het is geen ramp natuurlijk. Iedereen oriënteert zich op z'n eigen manier. Ik ken genoeg mensen die moeiteloos functioneren, zonder veel besef van de ruimte om hen heen. Maar ik kan me er weinig bij voorstellen. Nederland, met z'n steden, dorpen en landschappen. De verbindingen en grenzen daartussen. Het voelt voor mij als een groot huis met kleurrijke kamers, het huis waarin ik mag wonen. Ik kan me niet voorstellen dat ik in m'n eigen huis de weg niet zou weten.

Misschien is het wel een beroepsdeformatie, het zo bewust zijn van de ruimte om me heen. Ik zie het ook bij vakgenoten, die planologenogen. Net zoals ik ze zie bij stedenbouwkundigen, geografen, (landschaps)architecten en civieltechneuten. Maar kijken we zo naar het landschap omdat we er beroepsmatig aan sleutelen? Of hebben we ons beroep gekozen omdat we die ruimte zo interessant vinden? Hoe dan ook, ik vind het fijn dat ik mijn werk mag doen in een context die me zo aan het hart gaat.

's Avonds trein ik terug naar het Oosten. In Zuid-Beveland is het uitzicht prachtig. Doorkijkjes naar de Oosterschelde noordelijk van ons en de Westerschelde in het zuiden. Achter de dijk de bovenkant van een containerschip, op weg naar Antwerpen. We kruisen het Kanaal door Zuid-Beveland en daarna het Kreekrak, met haar imposante sluizencomplex. En niet lang daarna, als het spoor naar het noorden afbuigt: de Brabantse Wal, met Woensdrecht en Hoogerheide tegen de glooiing geplakt. Die overgang van Zeeuwse klei naar Brabants zand; met zo'n uitzicht heb je geen boek nodig.

Als we door Noord-Brabant rijden, merk ik dat ik wat moeite heb het landschap te lezen. Het ritme van de Brabantse stedenrij is natuurlijk onmiskenbaar. Maar daartussen ontbreken voor mij duidelijke ijkpunten. Toch is het zonneklaar dat we in Zuid-Nederland zijn. De bouwstijl, het zandkleurige metselwerk; Gerard van Maasakkers noemt het in een van zijn liedjes 'Land van zand'. Zo raak. De vraag die rond Den Bosch in me opkomt: zou ik aan het landschap kunnen zien wanneer ik Oost-Nederland heb bereikt? En: Hoe vertelt het landschap me dat?

Voorbij Oss geniet ik als we de Maas oversteken, via de stalen rammelbrug bij Ravenstein. Weer in Gelderland, maar het gebied rond Wijchen voelt nog steeds als Zuid-Nederland. En dan Nijmegen. Dat ligt toch echt in Oost-Nederland. Maar voor mij is het een zuidelijke stad, die ik ook in Limburg of Noord-Brabant zou kunnen plaatsen. Wat ik ook zoek: in het gebied rond Elst vind ik het niet. De nieuwbouw in de Waalsprong, Westeraam en Schuytgraaf: het zou overal kunnen liggen. Het Betuws landschap is hier uitgegumd en vervangen door een stedelijk tapijt. Geweven door mensen, niet door moeder natuur.

Maar dan toch: zodra we de Nederrijn bereiken, is het duidelijk. Hier begint Oost-Nederland. De trein rijdt nu recht op de stuwwal af. Links de Rosandepolder, rechts Meinerswijk en Arnhem. Het landschap wordt ruwer, de bebouwing wordt rustieker en voegt zich meer naar het natuurlijk landschap. Hier heb ik echt het gevoel dat ik, terwijl ik door het huis Nederland loop, een andere kamer binnen ga. Maar, zo duidelijk als ik dit ook voel, kan ik niet goed verklaren hoe het landschap me dat vertelt. Misschien is het gewoon een onzinnige vraag en fluistert het landschap iedereen een ander antwoord in.

Het Van Starkenborghkanaal ligt niet in Oost NL
De Waagschaal en het tijdelijke landschap van Noor...

Related Posts

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Reeds Geregistreerd? Hier Aanmelden
Gast
maandag 27 mei 2019

Excursies

Het Ruhrgebied

Ruimtemakers-Oost/GSRO 2019
Vrijdag 14 juni 2019
Dwalen door een steeds weer verrassend Ruhrgebied

Jullie kennen natuurlijk allemaal het Ruhrgebied. Tenminste, dat dachten jullie. Want wij hebben voor jullie een aantal verrassende plekken in het Ruhrgebied gevonden. Reden om onze GSRO-excursie dit jaar in het Ruhrgebied te laten plaatsvinden.


Programma:
Het programma ziet er als volgt uit:
• We vertrekken vanuit Arnhem bij de achterzijde van het centraal station. De autoliefhebbers pikken we op bij Van der Valk in Duiven.
• Dan rijden we in een keer door naar Essen. De mooiste tuinstad van het Ruhrgebied (en ook van Duitsland): We bezoeken Margarethenhöhe, gesticht door de familie Krupp.
• Vervolgens brengen we een bezoek aan het Unperfecthaus, inclusief lunch. Een wel heel bijzonder ‘bedrijfsverzamelgebouw’ voor kunstenaars, ZZP-ers en maatschappelijke ondernemers.
• Na de lunch gaan we naar een van de haldes (voormalige sintelbergen), te weten de Halde Haniel (zie foto hieronder), op de grens van Oberhausen en Bottrop. Daar zullen we een spirituele wandeling maken van ongeveer 2 uur.
• Dit haldelandschap geeft je het gevoel in Schotland te zijn. En laat je zien hoe groen het Ruhrgebied feitelijk is. Op het eerste gedeelte is een kruisweg aangebracht met referentie naar de mijnbouw. Halverwege domineert een groot wit kruis het landschap. In het hoger gelegen gedeelte loop je over het zwarte kolengruis langs een in de berg uitgegraven theater en ervaar je het magische effect van een land art project van rechtopstaande beschilderde spoorbielzen en kijk je met helder weer uit tot voorbij het Ruhrgebied.
• Voor diegenen die niet zo goed ter been zijn is in plaats van een bezoek aan Halde Haniel een alternatief ingebouwd: Bezoek aan de Antonyhütte. Verstopt in het stadsdeel Osterfeld vind je een idyllisch groen landschap met oud vakwerkpand (ooit directiegebouw, nu museum) en een ‘industriearcheologisch’ park (onderdeel van het LVR museum Oberhausen) Hier op deze plek bevindt zich de wieg van het Ruhrgebied en werd voor het eerst op industriële wijze steenkool gewonnen.
• Na de Halde Haniel/ cq de Antonyhütte gaan we naar Eisenheim (stadsdeel Sterkrade).
Eisenheim is de eerste arbeiderswijk van het Ruhrgebied (inmiddels tot monument verklaard), vandaar uit lopen we naar CENTRO (het Neue Mitte). Het winkel- en uitgaansgebied van Oberhausen. In deze wandeling doorkruis je niet alleen een deel van Oberhausen maar doorkruis je ook de tijd. (Alternatief: of met de bus van Eisenheim naar CENTRO en daar op eigen gelegenheid rondkijken).
• We brengen een bezoek aan het oude centrum van Oberhausen (Stadtteil Alt-Oberhausen). Diner bij Pools Jazz Restaurant Gdanska aan het marktplein. Dit gedeelte van Oberhausen laat nog de pracht van weleer zien, anno nu staan veel panden staan leeg of zijn met goedkope ketens gevuld. Dankzij restaurant Gdanska is het plein weer tot leven gekomen.
• Na het diner gaan we weer huiswaarts.


Reisschema (Let op: vertrektijd bus is “hard”, rest is “voorlopig”)
07.45 uur: Verzamelen bij de uitgang van het station Arnhem-Centraal (Sonsbeekzijde);
08.00 uur: Vertrek van de bus vanuit Arnhem;
08.20 uur: Oppikken mensen bij Van der Valk Duiven;
09.30 uur: Aankomst Essen;
11.00 uur: Bezoek Unperfecthaus en lunch;
13.30 uur: Bezoek Halde Haniel of;
14.00 uur: Aankomst Antonyhütte;
16.00 uur: Bezoek Eisenheim
18.30 uur: Bezoek Oberhausen;
20.30 uur: Vertrek naar Arnhem;
21.30 uur: Aankomst Van der Valk Duiven
21.59 uur: Aankomst Arnhem


Kosten
Kosten: 25 euro voor leden. Inclusief lunch en diner.
Introducees zijn ook welkom: Voor hen bedragen de kosten 40 euro.
Het bezoek aan de Antonyhütte is facultatief en is in het programma opgenomen als alternatief voor hen die de wandeling op Halde Haniel te zwaar vinden. De entree is voor eigen rekening (rond de 5 euro).


Aanmelding
Aanmelding via Sonja Scholten via mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Graag aangeven of je in Arnhem Centraal of bij Van der Valk (Duiven) opstapt.
En of je gebruik wenst te maken van het alternatieve programma. Dit in verband met de routeplanning chauffeur.
In verband met de reserveringen die we moeten maken: aanmelden voor 1 juni 2019.


Betaling
Het excursie bedrag dient bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer
NL78INGB 0000989374 t.n.v. GSRO onder vermelding van achternaam en excursie Ruhrgebied 2019.
Vriendelijke groeten namens het bestuur van de GSRO,
Jos van der Mark

De GSRO twittert

Volg nieuws uit de vakwereld en over Oost Nederland via onze twitter tijdlijn hieronder:

Lid worden

De GSRO organiseert zo'n 10 bijeenkomsten per jaar. Kennisuitwisseling en netwerken zijn dan allebei belangrijke onderdelen. Tijdens een broodje voorafgaand aan de bijeenkomst kom je oude en nieuwe bekenden tegen.

Lid worden kost slechts € 40,- per jaar en staat open voor vakgenoten die iets hebben met Oost Nederland. Word ook lid door het formulier in te vullen. Óf stuur een mailtje naar info@gsro.nl om meer informatie op te vragen.

Word nu lid

 

Doel

Het belangrijkste doel van de GSRO is om ervaringen te kunnen uitwisselen onder vakgenoten werkzaam in de ruimtelijk inrichting. Tijdens de bijeenkomsten wordt een actueel onderwerp voor het voetlicht geplaatst. De onderwerpen betreffen het brede vakgebied van de ruimtelijke ordening en ruimtelijke inrichting. De uitwisseling van praktische en theoretische ervaringen tussen vakgenoten vormt een belangrijk aspect.

Leden

Het ledenbestand van de GSRO bestaat uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, economen, landbouwkundigen, sociaalgeografen, planologen, verkeerskundigen, recreatiedeskundigen en juristen in de publieke of private sector. De GSRO heeft een klein bestuur dat de dagelijkse gang van zaken regelt.

GSRO